Dni Kultury Czeskiej 2026

Szanowne Studentki, Szanowni Studenci i wszyscy Miłośnicy kultury czeskiej,

w październiku wraz z Instytutem Filologii Słowiańskiej UAM i Biblioteką Raczyńskich serdecznie zapraszamy na Dni Kultury Czeskiej! Główne wydarzenia odbędą się w dniach 12-15 października 2026, ale my zapraszamy do Collegium Maius już od 5 października.

Program wydarzeń Havel’90 w Collegium Maius:

Wystawa fotografii Ondřeja Němca „Václav Havel 1976–2011”

5–14 października 2026 roku, hol główny Collegium Maius, finisaż: 13 października, godz. 16.30

Wystawa prezentuje fotografie Václava Havla wykonane przez Ondřeja Němca w latach 1976–2011. Wyjątkowy charakter tego zbioru wynika z wieloletniej obecności autora w środowisku czeskiej opozycji demokratycznej i undergroundu. Ondřej Němec, syn Dany i Jiříego Němców, jednych z najważniejszych postaci czeskiej opozycji, fotografował od dwunastego roku życia, dokumentując zarówno ważne wydarzenia życia publicznego, jak i sytuacje codzienne. Powstały w ten sposób zapis, obejmujący ponad trzy dekady, ukazuje Havla nie tylko jako dysydenta, polityka i prezydenta, lecz także jako człowieka funkcjonującego w kręgu rodziny, przyjaciół i współpracowników. Wystawa została przygotowana przez Knihovnę Václava Havla. Jest prezentowana dzięki uprzejmości Czeskiego Centrum i staraniom Konsul Honorowej Republiki Czeskiej w Poznaniu Renaty Mataczyńskiej. Jej otwarcie odbędzie się symbolicznie w dniu urodzin Václava Havla.

Havel w Collegium Maius

5 października–31 grudnia 2026 roku

Zapraszamy do poznania postaci Václava Havla, jednego z najważniejszych intelektualistów Europy Środkowej XX wieku: dysydenta, dramaturga, eseisty, obrońcy praw człowieka oraz prezydenta Czech. Na telebimach rozmieszczonych w Collegium Maius oraz w różnych przestrzeniach budynku będą Państwo mogli zapoznać się z wybranymi fragmentami jego twórczości, przemówień i refleksji na temat wolności, odpowiedzialności, demokracji i roli człowieka we współczesnym świecie.

Ekspozycja stanowi okazję do spotkania z myślą autora, którego działalność odegrała istotną rolę w przemianach demokratycznych Europy Środkowo-Wschodniej. Cytaty i teksty Havla pozwalają spojrzeć na aktualne wyzwania społeczne i polityczne z perspektywy jednego z najwybitniejszych czeskich myślicieli i polityków.

Zapraszamy również do Biblioteki Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej, gdzie będzie można obejrzeć wydania książek Václava Havla, zarówno w języku czeskim, jak i w polskich przekładach.

Kuratorki wydarzenia: dr Joanna Brodniewicz, dr Urszula Kowalska-Nadolna

Czytanie Havla. Wykład Ambasadora Republiki Czeskiej doc. PhDr. Břetislava Dančáka, Ph.D.

13 października 2026 roku, godz. 15.00

Serdecznie zapraszamy wszystkich miłośników literatury, teatru i kultury czeskiej na wydarzenie poświęcone osobie i twórczości Václava Havla.

Podczas spotkania odbędzie się wykład Ambasadora Republiki Czeskiej, Jego Ekscelencji doc. PhDr. Břetislava Dančáka, Ph.D. Następnie będziemy wspólnie czytać fragmenty różnych dzieł Havla, przywołując zarówno jego dramaty, eseje, jak i teksty publicystyczne. Chcemy stworzyć przestrzeń do wspólnego odkrywania myśli jednego z najważniejszych czeskich pisarzy, dramaturgów i intelektualistów XX wieku.

Finisaż wystawy fotografii Ondřeja Němca „Václav Havel 1976–2011”

13 października 2026 roku, godz. 16.30, hol główny Collegium Maius

Uroczystego zamknięcia wystawy dokona Ambasador Republiki Czeskiej, Jego Ekscelencja doc. PhDr. Břetislav Dančák, Ph.D., w obecności dyrektora Czeskiego Centrum w Warszawie pana Petra Vlčka i Konsul Honorowej Republiki Czeskiej, Dziekan Korpusu Konsulów Honorowych w Poznaniu pani Renaty Mataczyńskiej oraz Dziekana Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej UAM pana prof. dra hab. Krzysztofa Skibskiego.

Václav Havel „Odejścia” (Odcházení), spektakl teatralny

13 października 2026 roku, godz. 17.00, Sala Teatralna Collegium Maius

Przekład: Andrzej S. Jagodziński, reż. Helena Sobczak, opieka merytoryczna dr Joanna Brodniewicz.

Studenci II roku studiów slawistycznych, specjalności zachodniosłowiańskiej Instytutu Filologii Słowiańskiej WFPiK UAM serdecznie zapraszają na przedstawienie „Odejścia” (Odcházení) na podstawie dramatu Václava Havla w przekładzie Andrzeja S. Jagodzińskiego. Spektakl został przygotowany w ramach zajęć Literatura zachodniosłowiańska w kontekście środkowoeuropejskim. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych literaturą, teatrem oraz kulturą czeską.

Projekcja filmu dokumentalnego „Obywatel Havel” (Občan Havel, 2008)

14 października 2026 roku, godz. 17.00

Reż. Pavel Koutecký, Miroslav Janek, prod. Czechy/USA

„Obywatel Havel” to dokument, który pozwala spojrzeć na Václava Havla nie tylko jako na prezydenta i jednego z najważniejszych czeskich polityków, lecz także jako na człowieka. Wieloletnia obserwacja jego pracy i codzienności odsłania mniej oficjalne oblicze postaci znanej z kart historii. W filmie wielkie wydarzenia polityczne przeplatają się z chwilami pełnymi humoru, emocji i zwyczajnych ludzkich reakcji. Dzięki temu Havel staje się postacią bliską i nieoczywistą, a historia nabiera osobistego wymiaru.

Program wydarzeń w Bibliotece Raczyńskich:

Otwarcie Dni Czeskich oraz wystawy „Od Brukseli do brutalizmu. Brno i Morawy“ i wykład inż. Petra Svobody oraz wystawy Dziennik Věrki

12 października (poniedziałek) 18.00, Biblioteka Raczyńskich, Pl. Wolności 19, sala 1

Od Brukseli do brutalizmu. Brno i Morawy
Sukces ekspozycji czechosłowackiej na wystawie światowej w Brukseli powszechnie uznawany jest za przełom w wytyczaniu formalnego kierunku rozwoju architektury. Jego kontynuacja przejawiała się przede wszystkim w architekturze powstającej w związku ze wznowieniem targów międzynarodowych w Brnie. W ten proces wkroczyła jednak historia. Wystawa przedstawia historię brneńskich budynków, takich jak Teatr Janáčka, Hotel International, Poliklinika Lesná. Wystawa będzie prezentowana w Galerii Atanazego.

Dziennik Věrki
Ekspozycja autorstwa ilustratorki Kamili Pokornej i historyka Jiříego Sankota w poruszający i edukacyjny sposób opowiada historię dwunastoletniej żydowskiej dziewczynki z Pilzna – Věrki Kohnovej. Jej zachowany pamiętnik stał się podstawą do stworzenia wystawy składającej się z 16 paneli, łączących ilustracje Kamili Pokornej z materiałami archiwalnymi opracowanymi przez Jiříego Sankota.

„Dziennik Věrki” dokumentuje ostatnie miesiące wolnego życia bohaterki, jej rodziny i przyjaciół przed deportacją do obozu w Terezinie, a następnie do Izbicy, gdzie ślad po Věrce się urywa. Wystawa kończy się jednak nutą nadziei – w finałowych panelach przedstawiono losy szczęśliwie ocalałych uczestników tej historii i ich bliskich. Wystawa będzie prezentowana w holu Biblioteki.

Spotkanie z Petrą Dvořákovą

13 października (wtorek) godz. 18.00, Biblioteka Raczyńskich, Pl. Wolności 19, sala 1

Niezwykły zmysł obserwacji współczesności połączony z empatią i talentem snucia opowieści, które nikogo nie pozostawiają obojętnym. Zapraszamy na spotkanie z jedną z najbardziej znanych i cenionych współczesnych czeskich pisarek Petra Dvořákowa. Z autorką m.in. „Wron” i autobiograficznej książki „Jestem głód” porozmawiamy o tworzeniu literackich światów, dostrzeganiu problemów współczesności i opowieści, w której spotyka się liryzm z psychologiczną głębia. Spotkanie prowadzi Jan Baron z Biblioteki Mahena w Brnie.

Tomáš Prokůpek: Komiks i reklama, czyli co może wynikać z ich połączenia

14 października (środa) godz. 18.00, Biblioteka Raczyńskich, Pl. Wolności 19, sala 1

Wystawa zaprezentuje wybór z nowoczesnej czeskiej twórczości komiksowej, jej rozwój oraz eksperymentalne nurty. Nazwa AARGH wywodzi się z wykrzyknienia „aargh”, typowego dla języka komiksu, a jednocześnie nawiązuje do czeskiego almanachu komiksowego AARGH!.

Wykład towarzyszący: Tomáš Prokůpek – „Komiks i reklama, czyli co może wynikać z ich połączenia”

Tomáš Prokůpek jest publicystą, historykiem i kuratorem komiksu. Od 2000 roku redaguje almanach AARGH! i współtworzył kluczowe publikacje poświęcone historii czeskiego komiksu. Wykład przedstawi relacje między komiksem, komunikacją wizualną i reklamą oraz otworzy przestrzeń do dyskusji o języku mediów współczesnych.

Edward Benesz. Polityk z Europy Środkowej. Spotkanie z dr. Andrzejem Krawczykiem

15 października (czwartek) 18.00, Biblioteka Raczyńskich, Pl. Wolności 19, sala 1

Promocja biografii Edvarda Beneša, wybitnego polityka Czechosłowacji, którego wybory były tyleż fascynujące, co kontrowersyjne i tragiczne.

Edvard Beneš pozostaje jedną z najbardziej znaczących, a zarazem niejednoznacznych postaci czeskiej historii XX wieku. Jego życie i działalność polityczna były ściśle związane z najważniejszymi wydarzeniami, które zmieniły oblicze Czechosłowacji i całej Europy Środkowej. W pierwszej polskiej biografii Beneša Andrzej Krawczyk przygląda się jego politycznym wyborom, ambicjom i dylematom, nie unikając również pytań o ich konsekwencje. Książka pozwala spojrzeć na historię regionu z perspektywy polityka, który wielokrotnie musiał działać w sytuacji ograniczonego wyboru i pod presją silniejszych sąsiadów. Spotkanie będzie okazją do rozmowy o Benešu, jego roli w historii Czechosłowacji oraz o tym, jak jego polityczne decyzje są oceniane z dzisiejszej perspektywy.

Spotkanie poprowadzi prof. UAM dr hab. Anna Gawarecka.

dr Andrzej Krawczyk – historyk i dyplomata. Specjalizuje się w historii Europy Środkowej XX w. W latach 1980-82 współredaktor „Biuletynu Solidarności UW”; w latach 80. członek zespołu „Biblioteki Historycznej i Literackiej” w drugim obiegu i współwydawca pisma „ABC”, poświęconego Europie Środkowej i Wschodniej. Od 1989 r. w administracji. Ambasador Rzeczpospolitej w Republice Czeskiej (2001-2005), w Słowacji (2009-2012) oraz w Bośni i Hercegowinie (2013-2018). W latach 2006-2007 podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta.

Współorganizator: Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM, Instytut Filologii Słowiańskiej.

Milan Kundera. Życie za zasłoną. Spotkanie z Aleksandrem Kaczorowskim

17 października (sobota), godz. 12.30, Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza, Stary Rynek 84

Serdecznie zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z Aleksandrem Kaczorowskim, autorem nowej biografii Milana Kundery – jednego z najważniejszych pisarzy czeskich i europejskich XX wieku. Pisarza, którego nazwisko przez lata wracało w rozmowach o literackiej Nagrodzie Nobla, choć to wyróżnienie – wbrew licznym przewidywaniom – nigdy ostatecznie do niego nie trafiło.

Zapraszamy miłośników literatury czeskiej oraz wszystkich, którzy chcą odkryć fascynującą historię Milana Kundery.

Czeskie spektakle Teatru Wojart w Auli Artis

„Pan tu wróci” Mirko Stiebera

10 października o 16.00 i 18.30, Aula Artis, ul. Kutrzeby 10

Spektakl przeniesie widzów na czeski dworzec w latach 70., na których spotyka się dwójka obcych ludzi, których łączy jedno – tęsknota za drugim człowiekiem.